Search
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type

Onaylanan Tohum Fikirleri

TOHUM FİKİRLERİ İÇİN DİYALOG ÖRNEKLERİ

0
0
2 ay önce

(Kod’ları aşağıda verilen Tohum’ların açıklamaları ve beklenen sonuçlar http://bit.ly/2q9VSku adresinden görülebilir. Aşağıda birkaçı görülen ve bir bölümü için diyalog yazılanların dışındaki topumlara da diyalog yazılması ve/ya tohum fikirlerinin doğrudan senaryolar içine yerleştirilmesine ihtiyaç bulunuyor.)

 

Tohum Kod: 4.1 – Korkmama Özgürlüğü

Atatürk’ün (MK) Türk Ulusu’na kazandırdıkları konusunda tartışan iki kişi arasındaki diyalog:

–       MK ulusumuza çok şey kazandırdı; sence en değerlisi hangisidir?

–       MK’in ulusumuza kazandırdığı en önemli eser Cumhuriyettir.

–       Bunda -farklı niyet sahipleri dışında- kimsenin kuşkusu yoktur. Ama Cumhuriyet’in (C) bir söz tarafı var bir de elle tutulur kazanımları. Söz kısmını herkes söyleyebilir, söz bedava. Benim sorduğum ise, o kazanımların elle tutulur yanı. O nedir?

–        Cumhuriyet:

o   köşeye kıstırıldığı sanılan bir ulusun, bir at gibi kükreyişi ve şahlanışıdır.

o   mağdur edilen ve yok sayılarak üstüne gidilen bir ulusun dünyaya göklerden bakışı ve haykırışıdır.

o   karanlığı kovan güneştir.

o   ülkemiz, vatanımız ve bayrağımızla özdeştir.

o   dirençtir, gönençtir. erinçtir.

o   insanlığın gelişiminde yarıştır.

o   hak, hukuk, adalet başta; en kutsal değerlere varıştır.

o   insanlık yolunda olağanüstü bir niyettir,

o   doğaya ve tüm canlılara hürriyettir.

o   özgürlük sevdalısı Türk’e yaraşır = Türk’tür.

–    Gerçekten çok güzel sözler, insanın içini ısıtıyor. Ama izninle ben sorumu yineliyorum. C’in bu ulusa sunduğu, bütün bu saydıklarını da içeren, olmadığında biz acı veren şey nedir?

–    Bilemiyorum, nedir?

–    O şey “korkmama özgürlüğü”dür.

–    Bu deyimi hiç duymamıştım ama bir anda tam olarak anladım. Gerçekten de bundan daha değerli bir şey olamaz. MK bize bu özgürlüğü verdi.

–    Yani C’i korumak denildiğinde tam olarak anlaşılması gereken şey kendimizle ilgili bir özgürlüktür.

–    O özgürlük zedelenmeye başladı mı hastalık başlamış demektir ve birey ya da toplumun gideceği tek yer vardır.

–    Neresi?

–    Sömürü ve esaret!

 

 

Bir sorun çözme aracı: “Tohum”

0
0
2 ay önce

Hemen herkes toplumda -kendi arzuları yönünde- bir değişim, dönüşüm olmasını bekler.

Bu değişim ve dönüşümün yönünü değiştirebilmek için genelde akla gelebilen yollar kural koymak, yaptırımları güçlendirmek gibi doğrudan sonucu değiştirmeye odaklı. 

Bu gerçekten de oluyor, ama maalesef -kimi açılardan- olumsuz yönde. Tüketim çılgınlığı, yıkıcı rekabet, çevrenin yıkımı, inanç istismarı vb. açılardan..

Kuşkusuz bu tür yolların etkili olabileceği haller varsa da, o istenmeyen sonuçlar hemen daima kimi “uygun ortamların” ürünleri olduğu için doğrudan müdahaleler sonuç vermez, hatta bazı hallerde ters de tepebilir. 

Bu durumda farklı bir stratejiye ihtiyaç olduğu; istenmeyen sonuçların doğrudan müdahale ile değil, o sonuçların üremesine “uygun” ortamların ancak içten dönüşmelerini sağlayabilecek “ortam dönüştürücüler”e ihtiyaç olduğu anlaşılıyor. Aranan bu dönüştürücüler, bu yazının konusunu oluşturan “Sosyal Tohumlar”dır.

Söz konusu “dönüştürme”lere konu olan “ortamlar”, herhangi bir nedenle yozlaşmış  ortamlar; dönüştürme’den amaç ise yozlaşmanın -tedricen de olsa- olumsuz etkilerinin giderilebilmesidir. 

İşte, kimi sonuçları değiştirmek isteyen ama elinde imkanı olmadığını düşünerek sadece yakınmakla yetinen kişilere bir “aktif rol oynama” şansı var: Davranış Tohumlama yaklaşımı yoluyla tek tek küçük (görünen), ama bir araya geldiğinde gerçekten dönüşüm yaratabilecek fikirlerin üretilip yaygınlaşması.

Sosyal Tohum’nun tanımı

Yaşam alanlarımızın (eğitim, aile, iş, eğlence, öğrenme, ibadet, inanç, gönüllülük ve benzer) bir veya daha çoğunda, tek kişilerce dahi ortaya atılıp uygulanarak küçük ölçekli olumlu farklar yaratabilen; ama bir araya geldiğinde daha gözlenebilir bir dönüşüme yol açabilecek davranışlar”.

Bir Sosyal Tohum’nun dönüştürücülüğü açısından değeri iki faktöre bağlıdır: 

(1) Sosyal Tohum fikrinin ön şartları.  Alınması gereken izinler, bireyin yapması gereken ön hazırlıklar vb., tohumun bir davranış biçiminde yeşermesini güçleştirir.

(2) Tohum’un doğurganlığı: Doğurganlık, ne kadar olumlu ardışık sonuç ürettiğinin bir ölçüsüdür.

Buna göre her tohum, dönüştürücülük açısından eşit değere sahip değildir. Ön şartları ne kadar az ve ne kadar doğurgansa tohum o kadar değerli sayılmalıdır. Aynen yeşermesi için birçok koşulun var olmasını gerektiren bitkiler ile, hemen her toprakta yeşerebilen bitki tohumlarının farklı olması gibi. Sosyal tohum’a üç örnek: 

(1) Gözetimsiz Sınav: “Bir öğrencinin kopya çekmeme konusunda kararlı bir tutum sergilemesi” bir Sosyal Tohum olup, tek başına bireysel ölçekli bir fark yaratır. Öğrenci bu tutumunu yaygınlaştırma yolunda çaba gösterir ve örneğin öğretmen(ler)I ile görüşerek Gözetimsiz Sınav denilen yöntemin uygulanmasını da başarabilirse, daha çok sayıda arkadaşını etkileyebilecek küçük çaplı bir dönüşümü gerçekleştirmiş olur. 

Tabii ki bu sonuç, bir öğrenci tarafından başlatılan bir “tohum” yerine, bir öğretmenin uygulamaya başlayabileceği Gözetimsiz Sınav yoluyla da gerçekleşebilir. Kuşkusuz daha da iyisi öğretmen ve öğrencilerin anlaşarak birlikte hareket etmeleri olup, bu durumda dönüşümün çapı daha da büyük olabilir.

(2) Sorunları sorulara çevirerek çözülebilirliklerini artırmak bir diğer ve ilk örnektekinden farklı bir ST olup, işi sorun çözmek olan (yani herkes ☺) kişilerin dağarcıklarında bulunması -neredeyse- zorunlu bir alettir.2.

Alışılmış sorun çözme uğraşı hemen daima doğrudan çözüm arayışıyla başlar. Bu tamamen yanlış da değildir; çünkü ilk göz atılması gereken yer, evvelce çözülmüş sorunlara ait zihinlerdeki depodur. Hele biraz deneyimli kişilerde bu depolarda mutlaka eldeki soruna benzer bir sorun vardır. 

Ezberin yoğun olduğu mesleklerde bu şans daha da yüksektir. Ama zaman zaman geçmiştekine benzer bir çözümün -birkaç koşulun farklı olması nedeniyle- işe yaramadığı herkesçe denenmiştir.

İşte bu gibi durumlarda soruna çözüm arayarak değil, sorun’un daha iyi tanımlanmasına -böylece de küçük farklılıkların bile ortaya çıkmasına- yardımcı olmak üzere “cevapları daha basit olabilecek” sorular üretilir. Sorunların soruya çevrilmesi, basit ama etkili bir ST’dur.“Anlamadığını yapma” biraz iddialı görünse de hemen herkesin anı dağarcığında, anlamadan yaptığı hemen her işten ziyanlı çıktığı yolunda bir acı hatırası, pişmanlığı vardır. Çoğu, ezberlerimiz ve/ya hayır diyememek nedeniyle, ama niçin yapmamız gerektiğini de sorgula(ya)madan yaptıklarımızdır.

(3) Önce Anla: Bu ST’nun ikiz kardeşi sayılabilecek bir diğeri “Önce Anla” olup, gerek eğitimde gerekse yaşamlarının her aşamasında çocuk ve gençlerimize hediye edilebilecek bir Sosyal Tohum varsa o da “Önce Anla”dır.

Anlamaya vakit bırakmayan ve sadece ezbere bellenerek çözülen(!) problemlerle yetişen(!) çocuklarımız acaba yaşam mücadelesinde hangi ezberlere tutunarak anlamadan yaşayabilecekler?Bu üç örnekte görülenlere benzer çok sayıda örnek davranış tohumu, bu konuda kafa yoran kişilerce önerilmiş olup (bkz. http://bit.ly/2D6Uecp), bir bölümü bir tohumdan beklenen niteliklere daha uyguundur. Bir yandan yenilerinin geliştirilmesi, diğer yandan da çeşitli alanlar açısından sınıflandırılıp doğurganlık ve ön koşulsuzluk şartlarına uygunluk açılarından derecelendirilmesine çalışılmaktadır.

(Bu yazı. Tohum Açıklama Rehberi adlı yayından alıntılanmıştır.)

Tamamlanmış Fikir 01

0
0
5 ay önce

100 Saygı Elçisi

http://hundred.org/en/innovations/respect-ambassador-program-r-a-p sitesinde tanıtılan ve okul ortamındaki “zorbalık / şiddet” için geliştirilen (kanımızca şiddetin söz konusu olduğu her ortamda uygulanabilecek olan)  “Respect Ambassador Program” açıklamalarında adı geçen tohum şöyle tanıtılıyor:

“Zorbalık için tek etkili uzun vadeli çözüm, zorbalık davranışını neyin tetiklediğini ele almaktır. Bu çocukların kendi acılarıyla başa çıkmak için ihtiyaç duydukları yardımı alabilmeleri için ‘zorba’ için empati ve şefkat uyguluyoruz. Daha sonra bu tür olaylara seyirci kalanları (bystanders) zorbalığa karşı güvenli ve etkili bir şekilde ayağa kalkmaları için UPSTANDERS olmaları için güçlendiriyoruz.”

Anılan tohumun bir diğer çeşidi, “tohum fikirlerinin yaygınlaşması için bilinçli ve istekli çaba gösteren BAA paydaşı ya da diğer kişileri tohum elçisi olarak onurlandırmak” olabilir.

Load More